22 March 2026

Mảnh vườn cũ và những khoảng lặng đã mất

Người ta thường nói lớn lên rồi ai cũng hướng về phố thị, nơi có ánh đèn màu rực rỡ và tiếng còi xe náo nhiệt để thấy mình đang sống giữa dòng đời. Nhưng chẳng hiểu sao, lòng tôi cứ mãi ngược dòng, cứ muốn tìm về những vùng quê yên tĩnh, nơi có tiếng lá xào xạc và không gian trong lành đến mức có thể nghe rõ từng nhịp thở của đất trời.
Có lẽ, tất cả bắt nguồn từ mảnh đất trống sát vách nhà ngày xưa.
Ngày đó, bước chân ra khỏi cửa là chạm vào cả một vùng xanh ngắt, cây cối rậm rạp và tĩnh mịch. Đó là cõi riêng của "những người đã xa", là nghĩa trang lặng lẽ nơi người lớn tìm thấy sự an nghỉ, còn đứa trẻ như tôi thì vừa tò mò, vừa run sợ mỗi khi chiều về. Tôi nhớ rõ con đường đất nhỏ xíu cỏ mọc lút chân, nhớ tiếng chim bìm bịp kêu chiều u uất, và cả cảm giác lạnh sống lưng khi cứ ngỡ có ai đó đang bước theo sau mình trên đống lá khô xào xạc.
Cái nỗi sợ ngây ngô ấy, giờ nghĩ lại, sao mà bình yên đến thế.
Giờ đây, mảnh đất ấy đã bị cơn lốc đô thị hóa cuốn phăng đi. Những ngôi mộ cũ, những bụi tre già và con đường đất nhỏ đã nhường chỗ cho bê tông, gạch đá. Sự hoang vắng huyền bí ngày nào giờ chỉ còn là những khối nhà san sát, ồn ào và chật chội. Mỗi khi đứng giữa phố xá đông đúc, tôi lại thấy thèm cái không khí mát mẻ, thèm được chạm vào sự tĩnh lặng của khu đất cũ, nơi mà dù có chút sợ hãi, tôi vẫn thấy mình được là một phần của tự nhiên.
Mảnh đất ấy không còn nữa, nhưng nó đã kịp để lại trong tôi một "khu vườn" ký ức, để dù đi đâu, tôi vẫn luôn biết mình thực sự thuộc về những khoảng lặng xanh rì.

Mảnh đất bên nhà và những chiều chạy đua với gió

Hồi nhỏ, sát bên nhà tôi là một mảnh không gian tách biệt hẳn với thế giới ồn ào. Đó là một khu đất bỏ hoang, nơi cây cối rậm rạp mọc lên như một khu rừng nhỏ và cũng là nơi yên nghỉ của "những người đã xa". Với người lớn nơi này có lẽ là khung cảnh của sự bình yên trong mát, nhưng với đứa con nít như tôi ngày ấy, nó lại mang một gương mặt khác hẳn khi mặt trời bắt đầu tắt nắng.
Mỗi buổi chiều muộn, không gian ở đây bỗng khoác lên một vẻ huyền bí đến lạ lùng. Tiếng chim bìm bịp phía xa vọng lại nghe buồn thăm thẳm, xen lẫn tiếng lá tre cọ vào nhau xào xạc mỗi khi gió thổi. Âm thanh đó cứ lào xào, lúc khoan lúc nhặt như tiếng người thì thầm cùng ánh mặt trời dần khuất bóng...
Chạy xuyên qua khu đất là một con đường cát nhỏ, quanh năm cỏ dại mọc lút cả lối đi. Có những hôm đi chơi về muộn tầm 5-6 giờ chiều mà lỡ đường phải đi qua đây, tôi chỉ biết nín thở.
Đôi chân nhỏ bé cứ thế chạy thật nhanh trên nền cát mềm như níu từng bước chân. Cảm giác lúc đó kỳ lạ lắm, mỗi bước chân chạm xuống tôi cứ ngỡ như có tiếng một bước chân khác đuổi theo sau lưng. Chẳng dám ngoái đầu lại nhìn, tôi cứ thế cắm đầu chạy, chỉ đến khi thấy ánh đèn phía cuối đường thì lúc đó mới biết mình đã ra khỏi nơi này, lồng ngực đánh trống liên hồi vội với tay mở cửa rào đi vào sân. Để lại không gian tĩnh mịt, u ám, chỉ còn lại ánh đèn đường lẻ loi, chấp chới rọi qua tán cây in những hình thù kì lạ xuống con đường mòn...

Những bức vẽ cũ được làm lại bằng AI

Chủ yếu các bức vẽ này được tôi vẽ lại lúc nhập ngũ đi lính năm 2017. Chủ yếu thể hiện các khung cảnh như tòa nhà đơn vị tôi ở, sinh hoạt và công tác, khu rừng cao su lúc hành quân băng ngang rừng, khu tòa nhà hồ bơi, khu nhà ăn và sau này về đơn vị mới Tiểu đoàn KSQS 31.
Khu tòa nhà Đại đội 10 đối diện Đại đội 7 của tôi, với tòa nhà cao 2 tầng, bên dưới trung tâm là sân sinh hoạt chung, con đường xi-măng rộng nối các dãy nhà với những hàng cây Dầu cao lớn lâu năm và rợp bóng mát...
Rừng cao su khi chúng tôi hành quân ngang qua khi kết thúc buổi tập bắn ở trường bắn Củ Chi, khi ấy khoảng là giờ trưa nắng móng oi bức trong bộ áo K07 dày cộm thì khoảng không mát rượi dưới tán cây tạo cảm giác khoan khoát dễ chịu...một kỉ niệm đẹp ngày 31/3/2017
Hồi đó ngồi bên tòa nhà ngay ô cửa ngó sang là khu nhà hồ bơi, nước lúc nào cũng xanh do rêu phát triển và không được vệ sinh định kỳ, chỉ khi nào có đợt tập luyện thì mới được thay nước và chà rửa. Nghe đâu nói rằng mỗi khi vệ sinh thay nước là tốn hết gần 15tr tiền điện nước để bơm đầy hồ này. Nhớ hồi đó khảo sát bơi tôi bơi được 1 vòng rữa rồi hết hơi chìm xuống giữa hồ và được cứu lên. Hồi đó thích lúc được học bới nhất, được tắm nước mát, được vui đùa và cứ mỗi khi có cuộc thi bơi thì chỗ này như một cái sân khấu nhỏ nhộn nhịp vậy...
Khu nhà ăn, nơi mà mỗi ngày phải lui tới 3 lần sáng, trưa, chiều và có khi tối lại còn xuống bếp nhặt rau, cắt sau chuẩn bị thức ăn. Mỗi khi ăn xong là mỗi tiểu đội ở lại trực rửa thau, muỗng đựng đồ ăn cùng bao lần giành lộn, quánh cự nhau cũng ở nơi đây :). Phía đối diện bên kia nhà ăn là bãi sân thể dục, với các món như bóng rổ, xà ngang và bãi cỏ xanh mướt chỉ đợi trưa nắng bắt ra đó nhổ cho sạch mới được về...
Sau khi 3 tháng tân binh ở Trường thiếu sinh quân Củ chi xong thì được phân về nơi gọi là Lò kỷ luật quân đội (Tiểu đoàn Kiểm soát quân sự D31), cũng có nhiều kỉ niệm đẹp và tâm tư ở nơi này.
Trong hình bên phải là dãy nhà ở của chúng tôi với 3 tầng lầu phân làm 3 Đại đội 1-2-3. Nói đây nằm khuất dạng phía sau mặt tiền các tòa nhà bên ngoài được cho thuê làm cửa hàng, và chỉ có mỗi một lối đi vào và đi ra ở phía trước, lúc nào cũng có lính canh.
Đây là sân thương của tòa nhà trên, trên dây rộng lớn và trống trãi, chỉ để phơi đồ, trồng vài luống rau và là nơi tập thể dục, học quân sự và những buổi báo động lăn lộn giữa khuya trên này. Nhìn sơ bạn có thể thấy từ đây nhìn thấy được tòa nhà Bitexco, Tòa nhà Parkson, Vincom và nhìn ra khu phố Nguyễn Huệ...